ภัยคุกคามต่อสุขภาพของคนไทยอย่างหนึ่งที่สำคัญในปัจจุบัน คือ โรคเบาหวาน ซึ่งเกิดจากระดับน้ำตาลในเลือดสูง สาเหตุของโรคนี้ส่วนหนึ่งเกิดจากพฤติกรรมการ “ติดหวาน” ที่ติดการเติมน้ำตาลไปในอาหาร ติดการดื่มน้ำอัดลม น้ำหวาน จนเป็นสาเหตุที่ทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดสูงขึ้น อย่างไรก็ตาม สาเหตุที่ทำให้น้ำตาลในเลือดสูงขึ้นนั้น เกิดขึ้นได้จากหลายปัจจัย ที่ไม่ใช่เฉพาะการทานของหวานเพียงอย่างเดียว วันนี้เรามาทำความรู้จักกับสาเหตุประการสำคัญที่ส่งผลกระทบให้ระดับน้ำตาลในเลือดสูงขึ้นกันค่ะ
สาเหตุที่ทำให้เกิดระดับน้ำตาลในเลือดสูง
- เลือกทานสารทดแทนความหวานผิดประเภท
ในปัจจุบันมีผลิตภัณฑ์อาหารเพื่อสุขภาพ เช่น กาแฟลดน้ำหนัก น้ำอัดลดไดเอ็ท ออกมามากมาย ที่ระบุว่า ใช้สารทดแทนความหวานแทนน้ำตาล ทำให้หลายท่านเลือกทานโดยคิดว่าจะไม่เพิ่มระดับน้ำตาลในเลือด ซึ่งเป็นความเข้าใจที่คลาดเคลื่อน เนื่องจากสารให้ความหวานทดแทนน้ำตาลมีหลายประเภท หากการรับประทานอาหารที่ใช้สารให้ความหวานแทนน้ำตาล ชนิดให้พลังงาน ได้แก่ สารให้ความหวานกลุ่มฟรุกโทส ก็สามารถส่งผลให้ระดับน้ำตาลในเลือดสูงขึ้นกว่าเดิมได้ ดังนั้น หากตั้งใจเลือกผลิตภัณฑ์ที่ใช้สารทดแทนความหวาน ต้องเลือกใช้ผลิตภัณฑ์อาหารและเครื่องดื่มที่ใช้สารให้ความหวาน ประเภท “ซูคราโลส” จึงจะไม่เพิ่มน้ำตาลในเลือด เพื่อสุขภาพที่ดี ก่อนรับประทานต้องดูให้มั่นใจก่อนว่าเป็นสารให้ความหวานแทนน้ำตาลชนิดใด
- ดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์
หลายคนเข้าใจว่า การดื่มเครื่องดื่มที่มีรสหวาน เช่น ชาเย็น น้ำหวาน น้ำอัดลด เท่านั้น ที่ทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดสูง แต่ในความเป็นจริงแล้ว การดื่มเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ ก็เป็นสาเหตุของระดับน้ำตาลในเลือดสูงได้เช่นกัน เพราะเครื่องดื่มแอลกอฮอล์แทบทุกชนิด อาทิ ไวน์ เบียร์ อุดมไปด้วยคาร์โบไฮเดรต ที่จะถูกย่อยสลายกลายเป็นน้ำตาล ถ้าดื่มเป็นประจำ หรือดื่มในปริมาณมาก น้ำตาลในเลือดก็จะยิ่งสูงขึ้นทันที
- ทานอาหารที่มีไขมันสูง
แม้จะไม่ใช่อาหารรสหวาน อุดมไปด้วยน้ำตาล แต่อาหารที่มีไขมันสูง หรือของทอดต่างๆ ส่งผลให้เกิดระดับน้ำตาลในเลือดสูงได้ ทั้งนี้ก็เป็นเพราะไขมันไตรกลีเซอร์ไรด์นั้นจะเข้าไปชะลอกระบวนการดูดซึมกลูโคสของเซลล์ส่งผลให้ระดับน้ำตาลในเลือดลดลงได้ยาก และต้องเสี่ยงกับภาวะไขมันในเส้นเลือดอีกด้วย
- การใช้ยายาสเตียรอยด์
สำหรับผู้ป่วยที่ต้องควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด ต้องระมัดระวังในการใช้ยาสเตียรอยด์ เนื่องจากยาบางชนิด เช่น ยาคอร์ติโคสเตียรอยด์ (Corticosteroids) ที่นิยมใช้ในการรักษา อาการข้ออักเสบ อาการผื่นคัน หรือโรคหอบหืด จะส่งผลกระทบโดยตรงต่อระดับน้ำตาลในเลือด หากรับประทานต่อเนื่องกันเป็นเวลานาน ๆ จะทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดสูงขึ้นผิดปกติ
- ช่วงมีประจำเดือนของผู้หญิง
ความเปลี่ยนแปลงของระดับฮอร์โมนในร่างกายระหว่างมีประจำเดือนนั้น ส่งผลกระทบต่อระดับอินซูลินที่อยู่ในร่างกาย ทำให้อินซูลินมีประสิทธิภาพในการทำงานลดลง จนไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้ตามปกติ ดังนั้น ในระหว่างมีประจำเดือนต้องระมัดระวังดูแลในพฤติกรรมการทานอาหารมากกว่าปกติ
- ความเครียด
เมื่ออยู่ในภาวะเครียด ร่างกายจะหลั่งฮอร์โมนคอร์ติซอลออกมา ซึ่งเป็นการกระตุ้นให้ร่างกายปล่อยพลังงานในรูปแบบของน้ำตาล ดังนั้นยิ่งร่างกายมีภาวะเครียด ระดับน้ำตาลในเลือดก็ยิ่งสูงขึ้นโดยที่เราไม่รู้ตัว
- การนอนหลับไม่เพียงพอ
การนอนหลับพักผ่อนไม่เพียงพอจะส่งผลให้ร่างกายอ่อนเพลีย เกิดความเครียดสะสม และส่งผลให้ความไวต่ออินซูลินลดลง 14-21% จนสามารถทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดสูงขึ้นได้
จะเห็นได้ว่าสาเหตุที่ทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดสูงนั้น เป็นสาเหตุที่เกิดจากพฤติกรรมและการรับประทานอาหาร ดังนั้น หากเรารักสุขภาพ เลือกทานอาหารที่ไม่ส่งผลเสียต่อร่างกาย นอนหลับพักผ่อนและออกกำลังกาย เราก็สามารถที่จะควบคุมดูแลระดับน้ำตาลในเลือดได้ และแม้ว่าเราจะไม่ได้เป็นผู้ป่วยเบาหวาน เราก็ไม่ควรละเลยในเรื่องนี้ เพราะสำหรับคนปกติทั่วไปการมีระดับน้ำตาลในเลือดสูงก็ถือเป็นการเพิ่มความเสี่ยงในระยะยาวที่จะป่วย ฉะนั้นหากไม่เสี่ยงก็ควรหลีกเลี่ยงปัจจัยที่ทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดสูงจะดีที่สุด